1 [ اهميت ثبت جنگها و جنگاوران معاصر ] پروكوپيوس « 1 » از مردم قيصريه ، تاريخ جنگهاى ژوستينين « 2 » امپراطور روم را با ملل شرقى و غربى مدون ساخته و حوادث هر يك را جداگانه ثبت نموده است تا اعمال بزرگى كه حائز اهميت مخصوص مىباشد بر اثر فقدان ضبط و تدوين صحيحى در طول زمان از خاطرها نرود و به طاق فراموشى نيفتد . به عقيدهء وى ثبت اين وقايع داراى اهميت خاص است و در مواقع مقتضى به حال مردم اين عصر و نيز به حال نسل‌هاى آينده مفيد واقع خواهد شد ؛ چه اشخاصيكه مىخواهند جنگى برپا كنند يا خويشتن را براى مبارزاتى آماده و مجهز سازند ، از اين‌گونه داستانها فايده مىبرند و چون داستانهاى مزبور نتايجى را كه مردمان پيشين از امثال اين جنگها گرفته‌اند ثبت مىنمايد ، از اينرو اشخاص آزموده و تجربه ديده لااقل مىتوانند از روى آنها به نتايج احتمالى حوادث و وقايع زمان خويش پىبرند . گذشته از اين « پروكوپيوس » خود را براى تدوين اين تاريخ داراى صلاحيت مخصوص مىداند ، زيرا هنگاميكه وى به سمت مشاور « بليزاريوس » « 3 » انتخاب شده بود همهء وقايع مذكور را به چشم ديده است و هرچه در اين كتاب نوشته مىشود همه نتيجهء مشاهدات شخصى اوست . « پروكوپيوس » معتقد است كه در نطق و خطابت قوهء بيان و منطق و در شعر قوهء ابداع و ابتكار لازم

--> ( 1 ) - Procopius ( 2 ) - Justinian ( 3 ) - Blisarius